Than ôi nàng sắp lấy chồng
Sắp mang pháo đỏ rượu hồng tiễn tôi
Xe hoa sắp đón nàng rồi
Mang nàng về với cuộc đời chồng con
Riêng tôi sắp sửa đón buồn
Ðể mang tim héo, để hồn hết mơ
Nàng đi còn có bao giờ
Ngoảnh trông lại kẻ se tơ lỡ làng? Pháo ơi, đừng nổ rộn ràng
Ðừng phô sắc thắm, đừng làm ta say
Biết đâu chịu khổ thế này
Thà rằng đừng sống những ngày yêu đương

Bao giờ cho vơi cơn buồn
Cho tan thương nhớ, cho hồn thảnh thơi?
Bao giờ ráo lệ nàng ơi!
Ðể tìm duyên mới cho tôi hết buồn.

Wer zum ersten Male liebt ( Henrich Heine)


Wer zum ersten Male liebt,
Sei's auch glücklos, ist ein Gott;
Aber wer zum zweiten Male
Glücklos liebt, der ist ein Narr.

Ich, ein solcher Narr, ich liebe
Wieder ohne Gegenliebe!
Sonne, Mond und Sterne lachen,
Und ich lache mit - und sterbe.

Ai yêu lần đầu tiên

Không hạnh phúc, nhưng là thượng đế
Cho những kẻ mới yêu lần đầu
Yêu lần sau nhưng không hạnh phúc
Thì chắc hẳn kẻ đó là người điên.

Tôi là một người điên như thế
Tôi lại yêu nhưng lại đau khổ nhiều
Cả mặt trời, cả tinh tú cười chê
Tôi tuyệt vọng cười theo, rồi gục chết

NẾU HOA CŨNG BIẾT NÓI-Heinrich Heine

Bông hoa quý ! Nếu hoa cũng biết.
Vết thương gì đã xé lòng tôi
Thì lệ hoa đã hoà lệ tôi rồi.
Để chữa lành nỗi đau tôi chịu đựng.

Và họa mi, nếu hoạ mi cũng biết.
Tôi có bao đau yếu ưu phiền.
Thì chim sẽ dành cho tôi, vui vẻ.
Một bài ca làm phấn chấn tôi lên.

Và nếu các vì sao cũng biết.
Bao đau thương xâm chiếm hồn tôi.
Thì các vì sao cũng từ giã bầu trời.
Để làm dịu nỗi lòng tôi thất vọng.

Hoa, chim, sao không thể nào biết được.
Chỉ một người biết nỗi khổ tôi thôi.
Người đàn bà đã từng xé nát.
Bằng tay mình xé nát tim tôi.

Lâu quá không ghé qua thotre.com. Ái ngại ghê. Hic.

Thôi, bi giờ bắt đầu khai trương topic thơ Đường để chúng ta cùng nhau thưởng thức vậy.

Trăng trong Đường Thi

靜夜思

李白

床前明月光，

疑是地上霜。

舉頭望明月，

低頭思故鄉。





Tĩnh dạ tứ

Lý Bạch

Sàng tiền minh nguyệt quang,

Nghi thị địa thượng sương.

Cử đầu vọng minh nguyệt,

Đê đầu tư cố hương

Thơ Pháp, tôi thích nhất bài: “Cầu Mirabeau”, nhưng với vốn tiếng Pháp chỉ đủ để đọc sách chuyên môn y khoa, tôi không hiểu nhiều ý tứ của bài thơ mặc dù đã đọc kỹ nguyên bản cũng như những bản dịch nổi tiếng của Tế Hanh và nhiều nhà thơ khác.Các bản dịch vẫn khó hiểu. Tôi có một ước ao cháy bỏng là dịch lại bài thơ này để người Việt mình dễ hiểu hơn bài thơ. Tôi cũng từng hỏi thầy giáo dạy tiếng Pháp của tôi, nhưng đáng tiếc thầy cũng không thể giải thích cặn kẽ hơn. Một lần nọ, tôi gặp một người bạn Pháp, đang làm việc ở Việt Nam, biết tiếng Anh và chút chút tiếng Việt. Tôi đem bài thơ hỏi anh. Anh trả lời khi thì bằng tiếng Anh, khi bằng tiếng Pháp, khi bằng tiếng Việt nói chung bằng tất cả vốn sinh ngữ anh có để giải thích cho tôi dễ hiểu hơn. Anh không là dân văn chương, nhưng cũng giải thích được và tôi dần hiểu ra… bài thơ cũng không khó hiểu lắm, nếu được giải thích bằng chính người Pháp. Tôi muốn hỏi
Sous le pont Mirabeau coule la Seine
Et nos amours
Faut-il qu'il m'en souvienne
thì nos amours sẽ thuộc về câu thứ nhất tức là sông Sein trôi cùng những tình chúng ta? Hay đi với câu sau: Còn tình ta phải chăng anh cần nhớ lại?
Anh bảo nên hiểu cả 2 vì thơ Apollinaire không chấm câu nên Et nos amours có thể hiểu cả 2. Trong bản dịch tiếng Anh dưới đây, họ dịch theo kiểu cả hai. Nhưng nên nghiêng về cách thứ nhất có vẻ hợp logic hơn. Tôi sung sướng vô cùng… Tôi hỏi tiếp về
Tandis que sous
Le pont de nos bras passe
Des éternels regards l'onde si lasse
và sung sướng hóa ra mình chưa hiểu chỉ vì mình là người Việt. Người Việt mình khi nắm tay nhau thường thấp thôi, còn người Tây cũng có khi nắm thấp, nhưng có khi nắm tay nhau cao hơn đầu lúc mừng rỡ gặp nhau. Có vậy những cánh tay ấy mới bắc 1 nhịp cầu cao, còn ánh nhìn hai người trao nhau nằm phía dưới như sóng nước lững lờ. Hay! Hay đến thế là cùng. Không nắm văn hóa Pháp chắc chắn khó hiểu và bỏ qua hình ảnh đẹp nhất của bài thơ. Vâng, phải tay nắm tay cao hơn đầu thì ánh nhìn phía dưới mới ví được như dòng sóng. Và tay trong tay ấy mới cong cong ví như nhịp cầu Mirabeau. Tôi sung sướng đến mê hồn…
Cũng nhờ anh mà tôi hiểu hơn về sonne l'heure hơi giống đồng hồ chuông điện Kremlin- nên dịch là “chuông đã điểm giờ” thì đẹp hơn nhiều so “giờ điểm” mà các dịch giả thường dịch.
Tuy nhiên tôi hỏi anh sao lại khi thì nos amours - số nhiều khi thì L'amour -số ít. Anh giải thích, tôi không hiểu. Anh giải thích tiếp, tôi cũng không hiểu. Cuối cùng anh nói: “đấy, cứ hiểu thế” và tôi chẳng hiểu gì…Các dịch giả của chúng ta chỉ dịch chung là tình yêu, tuy nhiên tôi cứ phán đoán là Nos Amours là NHỮNG TÌNH YÊU CỦA CHÚNG TA (của tôi và của em, cũng như của mọi người) chứ không bó hẹp tình yêu của CHÚNG TÔI (chỉ tôi và em) nên mới có số nhiều chăng. Còn chữ L’amour ở khổ dưới dùng cho tình yêu nói chung. Xin các thầy, các bạn giỏi tiếng Pháp cho xin lời khuyên nhé.
Xin các bạn hãy đặt mình trong một không gian khác, trong một văn hóa khác để hiểu bài thơ hơn:
Tất cả đều trôi… tháng năm trôi…dòng nước trôi…tình yêu trôi…quá khứ trôi… cuộc đời cũng chậm chạp trôi… hy vọng cũng ào ạt trôi… chỉ còn lại mình tôi và chiếc cầu Mirabeau, với kỷ niệm về tay trong tay (nâng cao) bắc nhịp cầu và ánh nhìn như sóng lững lờ mãi trôi. Vẫn biết là niềm vui ắt thay thế nỗi buồn. Nhưng giờ đây, chính lúc này nhà thơ vẫn buồn man mác…Bài thơ như sự xung đột giữa cái khả biến và cái bất biến. Chỉ còn lại mình tôi, chiếc cầu và kỷ niệm đẹp về tay trong tay, ánh mắt chìm ánh mắt như hình ảnh chiếc cầu này (cái bất biến), còn tất cả đều qua đi không mong ngày gặp lại…(cái khả biến).
Bài thơ được nhắc đi nhắc lại tới bốn điệp khúc:
Đêm buông chuông đã điểm giờ
Ngày trôi anh vẫn trơ vơ một mình
Nghe đúng là tận cùng của nỗi buồn đau! Vâng, đêm buông rồi khi chuông điểm giờ, vậy là một ngày nữa trôi đi, trôi đi với tất cả… chỉ còn tôi đứng lại trơ vơ giữa đời.

Tôi xin được dịch bài thơ yêu của mình. Mong các bạn góp ý sôi nổi nhé. Tiêu chí của mình là dễ hiểu để ai đọc cũng hiểu ý tứ bài thơ. Tuy nhiên tiêu chí ấy còn xa lắm. Các bạn hãy giúp mình thêm.
Các bạn có cách hiểu nào khác hơn thì cũng cho mình biết nhé. Cám ơn nhiều.

CẦU MIRABEAU
Guillaume Apollinaire

Dưới chân cầu Mirabeau
Tình ta trôi với lững lờ sông Seine
Có cần anh nhớ chăng em
Niềm vui ắt đến ưu phiền ắt xua

Đêm buông chuông đã điểm giờ
Ngày trôi anh vẫn trơ vơ một mình

Tay trong tay buổi tự tình
Mặt nhìn rõ mặt, ánh nhìn tìm nhau
Vồng tay mình bắc nhịp cầu
Ánh nhìn như sóng thiên thâu lặng lờ

Đêm buông chuông đã điểm giờ
Ngày trôi anh vẫn trơ vơ một mình

Trôi đi xa mãi mối tình
Như trôi dòng nước dập duyềnh về xuôi
Khi như trôi chậm dòng đời
Khi như Hy vọng ào trôi xô bờ

Đêm buông chuông đã điểm giờ
Ngày trôi anh vẫn trơ vơ một mình

Thời gian trôi mãi triền miên
Tình yêu, dĩ vãng trôi miền chốn nao
Có bao giờ trở lại đâu
Chỉ dòng Seine chảy dưới cầu Mirabeau

Đêm buông chuông đã điểm giờ
Ngày trôi anh vẫn trơ vơ một mình


Bản dịch: Phạm Bá Chiểu

TB: chỉ có điều buồn là tôi mất đt di động lưu số máy của anh bạn người Pháp. Nếu các bạn làm cùng công ty hôm ấy cùng đi với chàng, đọc bài này thì báo cho chàng nhé. Anh ấy có lẽ tên Jan vì các bạn đọc không uốn lưỡi được thành Giăng và gọi đùa anh ấy là Trăng. Hôm ấy chúng mình cùng chàng Trăng uống café ở High Land Coffee, Hanoi Tower ấy mà. Mình có đưa bài thơ Cầu Mirabeau hỏi và Trăng còn khen: bạn thuộc thơ Pháp hơn cả tôi… (tất nhiên câu khen của nhà ngoại giao rất Pháp). Các bạn cho tôi gửi lời cám ơn đến Trăng và chuyển đến cho chàng Nick Yahoo Chat của tôi là phambachieu nhé. Xin các bạn nói là Chiểu chỉ thích đọc bài thơ tình yêu trôi mãi, nhưng lại thích tình bạn với Trăng mãi còn (reste vivas).

Các bạn đọc nguyên bản và tham khảo thêm bản dịch tiếng Anh:

Le Pont Mirabeau
Sous le pont Mirabeau coule la Seine
Et nos amours
Faut-il qu'il m'en souvienne
La joie venait toujours après la peine

Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure

Les mains dans les mains restons face à face
Tandis que sous
Le pont de nos bras passe
Des éternels regards l'onde si lasse

Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure

L'amour s'en va comme cette eau courante
L'amour s'en va
Comme la vie est lente
Et comme l'Espérance est violente

Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure

Passent les jours et passent les semaines
Ni temps passé
Ni les amours reviennent
Sous le pont Mirabeau coule la Seine

Vienne la nuit sonne l'heure
Les jours s'en vont je demeure




Mirabeau Bridge

Under Mirabeau Bridge runs the Seine
with all our loves,
which I must recall,
joy forever following pain.
Night sounds the hours, days depart, I remain.
Hand in hand let us stand face to face
while under
the bridge of our arms pass
our time-locked eyes in a lazy wave.
Night sounds the hours, days depart, I remain.
And love runs like this running water,
love runs,
sure as life drags,
sure as hope forces.
Night sounds the hours, days depart, I remain.
Days pass into weeks that pass.
Neither times passed
nor my love return.
Under Mirabeau Bridge runs the Seine.
Night sounds the hours, days depart, I remain.

Tôi là người yêu thơ, yêu tiếng Nga và yêu thơ Nga nhất là thơ Pushkin, Lermontov, Exenhin bằng chính tiếng Nga.
Một lần nọ, nhà thơ Hoàng Khoát hiện đang công tác ở Vietnamnet sau khi nghe tôi đọc và giải thích một số thơ bằng tiếng Nga, nói với tôi:
- Cô giáo dạy văn em không đồng tình với câu dịch của dịch giả Thúy Toàn “Khi rụt rè, khi hậm hực lòng ghen”, anh có thể cho em biết nguyên văn câu ấy trong tiếng Nga như thế nào?
- Trời ơi, tôi thốt lên, chữ “томим” trong tiếng Nga là một tính động từ ngắn đuôi nghĩa là anh mệt lả, anh bị giằng xé đến kiệt sức bởi…có thể dịch là “Ngại ngần, ghen tuông từng vắt anh kiệt sức” chứ nếu dịch là “hậm hực lòng ghen” thì xin lỗi chưa đúng tầm (chưa dám nói là hạ thấp) một thi tài và hơn nữa một thiên tài thơ tầm mọi thời đại.
- Thế theo anh, dịch như thế nào?
- Được để anh thử dịch theo sát nghĩa hơn, và tôi viết lại bản dịch nhanh của mình cho nhà thơ Hoàng Khoát.
“THƯỞ YÊU EM
Có một thời anh đã trót yêu em
Dường lửa tình yêu trong tim chưa tắt
Chỉ muốn giữ cho hồn em trong vắt
Anh lặng chôn tình riêng ấy trong lòng
Cô đơn nỗi buồn, vô vọng niềm mong
Nghiệt ngã ghen tuông từng vắt anh kiệt sức
Tình đằm thắm, tình chân thành day dứt
Cầu chúa cho em người tình, yêu như chính tình anh”
Nhà thơ Hoàng Khoát khen hay và theo anh thì anh đã đọc bản dịch này cho nhiều người và được cho là dịch được.

Đó là chuyện của nhiều năm trước. Giờ đây trên diễn đàn này, tôi muốn cùng các bạn nói về vấn đề này sâu hơn.
Về dịch thuật, người Pháp nói câu: “dịch là phản” kể cũng hơi quá đáng. Tuy nhiên mỗi ngôn ngữ có cách diễn đạt khác nhau bởi vậy theo tôi: “Dịch là cô gái, đẹp thì không trung thành mà trung thành thì không đẹp” và trong dịch thuật bao giờ chúng ta cũng nên đặt lên hàng đầu ba chữ Đ: ĐÚNG, ĐẠT, ĐẸP.
Về bài thơ “Anhyêu em” của Pushkin chúng ta cũng bình tĩnh xem xét kỹ lại bản dịch của Thúy Toàn đã được đưa vào sách giáo khoa và giảng dạy nhiều năm và nhiều nhiều thế hệ học sinh chúng ta đã đọc và thuộc.
Cũng phải công nhận bản dịch của dịch giả Thúy Toàn đẹp, khá đạt nhưng có chỗ chưa đúng. Tôi xin tạm dịch nghĩa nhé:

ANH ĐÃ TỪNG YÊU EM (động từ thời quá khứ chưa hoàn thành nghĩa là đã từng yêu, nếu dịch là ANH YÊU EM thì hoàn toàn mang sắc thái khác, ta thấy các bản dịch tiếng Anh ở dưới đều dùng I LOVED YOU chứ không dùng I LOVE YOU- rất tiếc các dịch giả của ta đều dịch ANH YÊU EM làm mờ đi thầm ý của nhà thơ. Nếu muôn dịch sát nghĩa tôi xin đề nghị dịch là TỪNG YÊU EM, hoặc THƯỞ YÊU EM như tôi dịch ở trên, vừa gọn, vừa chuẩn ngữ pháp - đúng với tinh thần bài thơ. Riêng tôi dịch thoát là TÌNH ANH )
Anh đã từng (cần nói là các động từ ở đây đều là quá khứ nên dịch là đã từng, hoặc từng thì chính xác hơn) yêu em (chữ вас tác giả dùng cho người cao quý, bình thường thì người ta dùng "я тебя люблю "- Theo các nhà ngôn ngữ thì thời Puskin người ta dùng như thế kiểu Ta yêu Nàng tạm tương đương trong tiếng Việt, nếu dịch là em thì nên viết hoa “Em” để tỏ lòng tôn kính như người ở bậc được ngưỡng vọng chứ không đơn thuần “em” như một người tình bình thường) tình yêu hãy còn, có lẽ
Trong lòng anh tình yêu ấy chưa hoàn toàn tắt hẳn (tác giả dùng угасла не совсем- còn chưa tắt hẳn - hay đến thế).
Nhưng hãy để tình yêu ấy chẳng quấy rầy em thêm nữa.
Anh không muốn phiền em bởi bất cứ điều gì.
Anh đã từng yêu em lặng thầm, vô vọng
Từng giằng xé khi bởi ngại ngùng, khi bởi hờn ghen.
Anh đã từng yêu em chân thành đến thế, dịu dàng đến thế (đến mức mà)
Cầu cho em là người được yêu như thế bởi người tình khác.

Câu cuối “Как дай вам бог любимой быть другим ” thực sự làm đau đầu các nhà Pushkin học và các nhà ngôn ngữ Nga. Người em trai của tôi là Phạm Bá Thủy ở tạp chí Thế Giới Mới từng sống hơn 10 năm ở Nga và cũng đã hỏi các nhà ngôn ngữ Nga mà họ chịu vì nó không thuộc hệ ngữ pháp thông thường. Có thể nó đi với chữ “так” ở câu trên trong cấu trúc “так… как…” với nghĩa là “anh yêu em chân thành đến mức mà, êm ái đến mức mà anh cầu mong cho em được người yêu như vậy. Cũng có thể nó đi một mình thì mang nghĩa “Cầu cho em là người được yêu như thế bởi người tình khác” Chúng ta đành tạm hiểu như vậy. Có tác giả trên net cho rằng дай вам бог là mệnh lệnh cách - hỡi chúa trời hãy cho Em- sợ hơi khiên cưỡng. Ở tiếng Nga đây là một cách cầu khẩn chứ không phải là một mệnh lệnh cách. Họ còn cho rằng Thúy Toàn dịch không có mệnh lệnh cách nên không chuẩn. Thực sự Thúy Toàn dịch như câu cuối "Cầu cho em được..." là rất thoát và đẹp.Tuy nhiên vẫn chưa thể diễn tả được cái thần câu thơ. Bởi với tiếng Nga cũng như tiếng Anh đều có cách cầu khẩn nhưng không thể có thực mà rất tiếc tiếng Việt mình lại không có. Chỉ có thể ngầm hiểu thôi. Cấu trúc này tương tự trong tiếng Anh Conditional Sentences Type II (unreal/impossible)câu điều kiện không có thực, kiểu "cầu tôi là chim để bay khắp mọi miền" nhưng tôi không bao giờ là chim được cả. Ở đây câu cầu khẩn của tác giả là câu cầu khẩn không thể có thực (unreal/impossible)nghĩa là "cầu chúa (mà chỉ có chúa toàn năng mới có thể)cho em người, yêu em đúng tình anh" nhưng em ơi làm sao có được điều ấy, làm sao có được người yêu em đến mức ấy trên đời nữa hở em. Người Nga thì hiểu ngay cầu mong thế, nhưng không bao giờ có được thế. Tiếng Việt chúng ta rất tiếc không có cấu trúc ngữ pháp tương tự để hiểu thấu đáo ý thơ. Sau đây xin đưa vài phương án gọi là tạm dịch câu cuối bài thơ:
- Chỉ Chúa mới cho được người, yêu em đúng tình anh
- Làm sao có trên đời người thế nữa yêu em
- Đừng mơ tưởng hão huyền người thế nữa yêu em
- Hoài mong một người, yêu em đúng tình anh
có thể phần nào ĐÚNG, nhưng không thể ĐẸP và vì vậy không ĐẠT.
Sau nhiều trăn trở, tôi xin dịch câu cuối cùng ấy như sau:
"ƯỚC ĐƯỢC NGƯỜI, YÊU EM ĐÚNG TÌNH ANH"
với niềm mong chữ ƯỚC phần nào diễn tả cái không thể có thực trên đời, và chữ ĐÚNG để diễn tả cái không thể có thực được, không bao giờ chính xác được của ý thơ. Nhưng sau đó ít lâu tôi lại chọn lại là "ƯỚC ĐƯỢC NGƯỜI YÊU EM SÁNH TÌNH ANH" để thay chữ "Đúng " cứng nhắc bằng chữ "Sánh" ngầm chút kiêu hãnh của Thi hào.

TÔI THA THIẾT MONG CÁC BẬC THẦY CÔ DẠY VĂN HÃY TRUYỀN DẠY CÁC EM THẤU HIỂU ĐƯỢC Ý NGẦM TRONG CÂU THƠ MÀ VÌ NGỮ PHÁP KHÔNG TƯƠNG ĐỒNG VÀ VÌ VỚI LƯỢNG TỪ HỮU HẠN (CHO CÂU THƠ CUỐI CÙNG) KHÔNG THỂ NÀO DIỄN TẢ ĐƯỢC CÁI THẦN CỦA NGẦM Ý ẤY.
Thơ đẹp, thơ hay là thơ nằm ngoài cách cảm nhận thông thường, nằm ngoài ngữ pháp thường ngày. Có như vậy các dịch giả mới hiểu theo nhiều cách và người nào hiểu gần đúng với ý tác giả nhất thì càng được đón nhận hơn. Dịch còn mang chức năng giải mã tác phẩm bằng cảm thụ mỹ thuật. Mà đã là cảm thụ mỹ thuật thì vô cùng...

Phải chăng chúng ta nên phát động trên diễn đàn một cuộc thi về dịch bản dịch này bổ sung vào bản dịch của dịch giả Thúy Toàn trong sách giáo khoa? Thật đáng tiếc là chúng ta không có hệ thống truyền thông để có thể nói lên điều đó. Nhưng tôi mong các thầy, cô dạy văn khi dạy bài này hãy hiểu như cô giáo của nhà thơ Hoàng Khoát, ít nhất là không thể một thiên tài thơ lại diễn tả “hậm hực lòng ghen”. . Tôi mong các thầy cô, các bạn học sinh hãy vào diễn đàn để cùng nhau tổ chức một cuộc thi và bình chọn những bản dịch hay. Điều ấy hoàn toàn vì nền học vấn nước nhà.
Sau nhiều ngày đêm nghĩ suy và tư duy, với lòng yêu thơ Nga và Pushkin, tôi cũng gắng thử dịch lại bài thơ này lần nữa với ước mong dần chạm đến 3 Đ: ĐÚNG, ĐẠT, ĐẸP tuy mục tiêu ấy còn quá vời xa…Tôi xin tặng bản dịch này cho các thầy cô dạy văn, cho các bạn học sinh, cho những người yêu thơ, mong các bạn hiểu được phần nào ẩn ý của câu cuối bài thơ, câu có sức nặng nhất, hay nhất của cả bài thơ; chí ít làm mờ đi chữ “hậm hực” tầm thường hóa một thi tài.

TÌNH ANH
Pushkin

Ngọn lửa tình từ thuở yêu Em
Dường còn cháy trong tim anh chưa tắt
Chỉ muốn giữ cho hồn Em trong vắt
Anh lặng chôn tình riêng ấy trong lòng
Từng yêu Em trong vô vọng, âm thầm
Từng giằng xé bởi ghen tuông, ngần ngại
Từng yêu Em bao chân thành, êm ái
Ước được người yêu Em sánh tình anh

Bản dịch Phạm Bá Chiểu

Xin các bạn tham khảo thêm bản chính và bản dịch của Thúy Toàn:

Я вас любил

(Nguyên bản tiếng Nga)

Я вас любил: любовь еще, быть может,
В душе моей угасла не совсем;
Но пусть она вас больше не тревожит;
Я не хочу печалить вас ничем.
Я вас любил безмолвно, безнадежно,
То робостью, то ревностью томим;
Я вас любил так искренно, так нежно,
Как дай вам бог любимой быть другим.


(Bản dịch thơ của Thúy Toàn)

Tôi yêu em đến nay chừng có thể
Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai;
Nhưng không để em bận lòng thêm nữa,
Hay hồn em phải gợn sóng u hoài.

Tôi yêu em âm thầm, không hy vọng,
Lúc rụt rè, lúc hậm hực lòng ghen,
Tôi yêu em, yêu chân thành, đằm thắm,
Cầu cho em được người tình như tôi đã yêu em.


Và 3 bản dịch tiếng Anh
I LOVED YOU.

I loved you, and I probably still do,
And for awhile the feeling may remain;
But let my love no longer trouble you,
I do not wish to cause you any pain.
I loved you; and the hopelessness I knew,
The jealousy, the shyness -- though in vain --
Made up a love so tender and so true
As may God grant you to be loved again.

Pushkin _ 1829

I LOVED YOU.


I loved you; and the feeling, why deceive you,
May not be quite extinct within me yet;
But do not let it any longer grieve you;
I would not ever have you grieve or fret.
I loved you not with words or hope, but merely
By turns with bashful and with jealous pain;
I loved you as devotedly, as dearly
As may God grant you to be loved again.

I loved you
Pushkin

Even now I may confess,
Some embers of my love their fire retain;
But do not let it cause you more distress,
I do not want to sadden you again.
Hopeless and tongue-tied, yet I loved you dearly
With pangs the jealous and the timid know;
So tenderly I loved you, so sincerely,
I pray God grant another love you so.


Các bạn ơi, còn chờ gì nữa hãy trình làng bản dịch của mình đi

Phạm Bá Chiểu

Từ thưở sinh viên, mình đã rất thích bài thơ HOÀNG HẠC LÂU. Phải nói rằng bài thơ chưa chỉnh lắm về niêm luật thơ Đường, nhưng là bài thơ cô đọng tả cảnh để tả tình, tuyệt diệu vô song. Xin được post 2 bản dịch của mình sau bao tư duy… mong các bạn góp ý nhé. Chân thành cám ơn.
HOÀNG HẠC LÂU
Bản dịch 1 Phạm Bá Chiểu

Người xưa cưỡi hạc vàng bay
Để lầu Hoàng Hạc chốn này trơ vơ
Hạc vàng biền biệt nẻo xưa
Ngàn năm mây trắng lững lờ giăng bay
Hán Dương sông tạnh thắm cây
Ngút bờ Anh Vũ dày dày cỏ hương
Quê nhà nhòa bóng chiều buông
Sông dâng khói sóng chạnh buồn tình ai



HOÀNG HẠC LÂU
Bản dịch 2 Phạm Bá Chiểu

Người xưa đã cưỡi hạc vàng bay
Hoàng Hạc để lầu trơ chốn đây
Một thưở hạc vàng bay biệt mãi
Ngàn năm mây trắng lượn giăng đầy
Hán Dương dòng tạnh cây thắm sắc
Anh Vũ bãi xa cỏ thơm dày
Chiều xuống quê hương đâu thấy bóng
Sông dâng khói sóng chạnh buồn ai

Còn chờ gì nữa! các bạn hãy post những bản dịch của các bạn lên để chúng ta cùng thưởng thức.

Thi sỹ

Anh xanh gầy. Nghĩ con đường khắc nghiệt
Trong hồn anh những ảo ảnh ngập đầy
Cuộc đời giáng những đòn đau giữa ngực
Những hoài nghi anh uống mãi đến say

Thi sỹ có mái đầu chải lệch
Vầng trán cao hằn sâu những nếp nhăn
Những ảo mộng huy hoàng đầy quyến rũ
Rực cháy lên trong bức họa lặng trầm

Căn gác xép mốc meo chật chội
Thi sỹ ngồi. mẩu nến nhói mắt anh
Cây bút chì trên tay trong đêm tối
Là chứng nhân bao tâm sự âm thầm

Thi sỹ viết bài ca buồn sâu lắng
Những bóng hình dĩ vãng dậy trong tim
Những âm thanh trong tâm hồn vang vọng
Sớm mai anh mang đổi hết thành tiền

1910-1912

Tiểu sử

Justinas Marcinkevičius (1930-) là nhà thơ, nhà viết kịch, dịch giả người Lít-va. Tốt nghiệp Đại học Vilnius năm 1954. Trong các năm 1960-1965, ông giữ chức Phó chủ tịch nước. Có chân trong Viện hàn lâm khoa học Lít-va. Ông đã dịch thơ của các tác giả Liên Xô, Ba Lan, Phần Lan ra tiếng Lít-va như Puskin, Lermontov, Esenin, Mickiewicz và sử thi Phần Lan Kalevala. Thơ ông đã được dịch sang các tiếng Anh, Nga, Rumani, Đức, Bungari, Hungari, Na Uy, Séc bi, Slovakia, Ucraina và một số ngôn ngữ khác.

Tác phẩm

- Huyết và tro/ Anh hùng ca/ NXB Văn học, Vilnius - 1960
- Cầu gỗ/ Thơ/ NXB Văn học, Vilnius - 1966
- Mažvydas/ Tụng ca/ Vilnius, Vaga - 1977
- Bức tường/ Thơ/ NXB Văn học, Vilnius - 1965


http://pirmojiknyga.mch.mii.lt/Asmenys/marcink.en.htm


Hai người đàn bà

Hai người đàn bà chưa từng bao giờ nói dối
đã coi tôi là người yêu nhất
người duy nhất

Hai người đàn bà dịu dàng quở trách tôi
lặng lẽ mắng mỏ tôi

Hai người đàn bà đã th thứ cho tôi
về mọi điều tội lỗi

Hai người đàn bà điên cuồng kiêu hãnh
về tôi

Người đầu là mẹ tôi
Người thứ hai, mẹ các con tôi

Vũ Tú Nam dịch từ tiếng Pháp

Văn học nước ngoài, số 1-2004/ Hội Nhà Văn Việt Nam

Tiểu sử

René Char (1907-1988), nhà thơ Pháp từng tham gia phong trào sáng tác thơ siêu thực. Tham gia kháng chiến, làm chỉ huy du kích. Tác phẩm: Chiếc búa vô chủ, Những kẻ dậy sớm...

Nguồn: Cái chết, tình yêu, sự sống (thơ hiện đại Pháp)/ NXB Tác phẩm mới, 1989.

Lời ru hàng ngày cho đến ngày cuối

Đã bao lần, biết bao lần
Con người ngủ thiếp tấm thân gọi người
Một lần, chỉ một lần thôi
Con người ngủ thiếp, thân người mất luôn

(Ngô Quân Miện dịch)

Tiểu sử

René Depestre (1926) sinh tại Jacmel , nước Haïti. Là nhà thơ kiêm đảng viên Đảng Cộng Sản. Giữ chức giám đốc NXB Cu Ba. Tác phẩm: Rừng cây ánh sáng


Thơ ngợi Đi-tô

Những ngày mai của anh hiện trên mặt em
Như gân lá trên lá cây-ăn-bánh
Miệng em khi cười như chạm trong lửa thắm
Vẻ dịu dàng ánh lên trong đôi mắt em
Như giọt nước long lanh trên tấm cừu sinh động mượt êm

Sóng gợn reo say - trên làn thân thể
Và lòng anh yêu da thịt của em
Như tiếng chuông ngân đổ hồi giòn giã
Đổ liên hồi trong máu - khiến say thêm

Anh như những sông bỏ dòng chảy cũ
Để chảy vào lòng cát sắc em xinh
Anh như những đàn én bay về tổ
Mỗi năm về tìm - trời của em xanh
Mùa lại mùa anh vững bền vẫn ở
Trong mùa xuân bất tận những mơn trớn ân tình

Anh ở trên đất này đặng mà vĩnh viễn
Được lở và bồi trong sóng mạnh của em
Em ái ân hồi anh lại mỗi đêm
Như một trái tim lại hồi nhịp đập
Đời em, hỡi nàng tiên rượu bồ đào trong vắt
Đời em, hỡi niềm say mía ngọt mê ly
Đời em tạo đời anh như một ngọn lửa gỗ cháy diệu kỳ
Ngọn lửa in lên chân trời vô biên của nhân loại

Xuân Diệu dịch

(Những nhà thơ da đen/ NXB Văn Học, 1962)

Tiểu sử

Philippe Langlet là giáo sư sử học, tiến sĩ chuyên ngành phương đông, đã dịch thơ thiền của Việt Nam ra tiếng Pháp. Ông giảng dạy ở Đại học Paris VII. Ngoài các công trình khoa học, Philippe Langlet còn sáng tác thơ.


Vĩnh biệt người yêu dấu

Một sớm giữa mùa hè
khi mặt trời xanh xao xuyên qua mây xám
khi tiếng rì rầm thành phố lại tái sinh
bàn tay em đang ấm áp đã hóa thành bất động
Với em không quá khứ, không tương lai, không hiện tại
một hồi quang của vĩnh cửu chỉ thế thôi
như lớp bọt gợn trên làn sóng

Trong giây phút tôi chỉ thấy nước phẳng lì vô tận
Xin em cho tôi nhỏ một giọt lệ, nỗi tiếc thương
vì những vuốt ve nay không còn nữa
vì vòng tay ôm chỉ là trống rỗng
trước lúc khiến sao cho hóa đá trái tim này
để cảm nhận em như hạt châu toàn bích
bông hoa mong manh mà từ nay bất diệt
Mống cầu vồng bảy sắc khải thiên
Xin em mà đôi câu đôi nét
một cầu nối thế giới này với chốn bên kia

Sớm tinh mơ mùa đông đứng chờ xe buýt
tôi thấy vô số ngôi sao chấm sáng long lanh
trong vực thẳm bầu trời hay trên đường nhựa ướt
Một ngôi sao đang gọi tôi kia
Tôi chưa biết em mà đã tìm thấy được
Thế mà em đã đáp lời tôi

Tôi nhìn thấy một khu vườn đẹp
Trước lúc mặt trời lên
Trên cây một con chim xinh đậu lại
Không còn khu vườn chỉ còn thấy cánh chim
Tia sáng đầu tiên vuốt ve lớp lông chim trắng
Không còn cánh chim chỉ còn lại vuốt ve
Ở chốn này đây không còn gì nữa
duy chỉ còn tình của chúng ta

Đầm nước nơi rừng cây xa cuối
Nắng hạ vài tia hắt lại giữa trưa
Vùng quanh quất lục xanh thẫm màu lam biếc
Nào ai biết nụ cười đầm nước
chỉ mình em may mắn nở bên nơi
từng được thấy em trong khoảnh khắc
ngày nắng lên
trong mặt nước gương soi

Bông huệ trắng kia óng vàng điểm nhụy
lãng đãng đu đưa theo ngọn gió sớm mai
Rỡ ràng dưới trời xanh giữa hai cơn mưa trút
trong nắng mới
khu vườn của thân phụ mình đây
Nếu ta hái tặng em bông hoa đỏ
nó sẽ chỉ còn là con chim chết mà thôi
Mang dáng hình nào, sao ta lại bận tâm chuyện đó
Một khi chúng ta đã vĩnh viễn chiếm hữu rồi
giữa trái tim ta, sẽ là bất biến?

Một mảnh trời phớt xanh bên mây màu thắm
Thoáng bất chợt chỉ trong khoảnh khắc
giữa cây mùa đông qua cửa sổ con tàu
Rồi chốc lát bình minh lay rừng cây thức tỉnh
Tấm áo em tuyệt mỹ
chỉ thấp thoáng mà mãi là hiển thị
Mây đẹp biết bao
Hoa ngào ngạt biết bao
bởi không có đâu là chừng mực

Một tia nắng bừng lên
trên một giọt sương nơi cỏ dại
trên mảnh thủy tinh hay một hạt cát thôi
trên đường phố nơi đây bụi bặm
vật thuần khiết diệu kỳ tức thời mà hoàn chỉnh
Nụ cười em nét bí ẩn thường khi
vẫn còn hơn cả vật diệu kỳ
rút cục cho ta được đọng ngưng mình trong đó

Bến tàu điện ngầm
Bờ mép trắng xỉn màu, đường ray lấp lánh
đá sỏi xạm đen hẳn có chuột kèm theo
sành sứ hắt lên trắng mờ loáng bóng
ánh sáng tỏa từ mọi lúc mọi nơi

Phải chăng ta đã nhìn thấy mọi điều này
hay đó là tấm gương tình yêu bất chợt
đốt cháy bừng nơi trái tim ta
mang cho nơi đây nét diệu huyền trong phong thái
bởi lẽ ta đang chờ đợi em về

Chiếc ghế dài cũ thay lớp sơn, chẳng còn tinh tươm nữa
trên lề đường xám vài chiếc lá vàng rơi
một nhánh cỏ vẫn mọc từ khe nứt
người đi qua
Vạn vật xoáy quanh tôi
Tôi nhìn thấy nụ cười em bất chợt
tôi gọi em, em tan biến mất rồi

Khi thức giấc đột nhiên tôi thấy
những cành táo trên cây trong động thái khẽ khàng lay
nơi cửa sổ ánh đèn đường hắt bóng
em có nói chăng đó là điều không có thực
rằng chỉ là hình ảnh mộng mơ?
Nếu nghĩ tới em, người đã đi xa
mà hạnh phúc dâng lên
trong tim tôi tràn ngập
thiên hạ có nói rằng ảo giác mà thôi?

Sao ta phải bận tâm đoái hoài sau cánh cửa
cảnh tượng khu vườn nở rộ long lanh
những bông hoa cuối cùng mùa hạ
những chiếc lá đầu của tiết thu sang?
Tôi nấn ná bên vết lưu cát bụi
bên giọt sương kia
bí quyết mở cánh cửa bất tường vào khu vườn đích thực
nơi tôi chiêm ngưỡng em bừng sáng rỡ ràng
vào lúc mở đầu một ngày mới mẻ

Xiêm áo đẹp phẳng lì, mãi hoài bất động
nơi tủ đối diện ta, dựng đứng nỗi cô đơn
sợi tóc đen bất ngờ tìm ra trong cuốn sách
sợi tóc của em, đó chính là em
Có hề hấn gì, ngắn hay dài, cõi trần này hay chốn đó
màu tóc và làn uốn lượn đã đủ rồi
Trong giây phút ta đà phát hiện
thực sự em đang hiện diện nơi đây
để cùng ta thổ lộ mối tình này

Đặng Anh Đào dịch


(Văn Học Nước Ngoài, số 5 - 2008/ Hội Nhà Văn Việt Nam)

Tiểu sử:

Lea Golberg (לאה גולדברג‎, 1911 - 1970) là nữ thi sĩ Israel, sinh tại Kovno (Lithuania). Học triết và tiếng Semitic. Trở thành giảng viên năm 1954 tại Đại học Hebrew. Là một trong những thi sĩ nổi tiếng nửa thập kỷ đầu của thế kỷ XX. Năm 1970, giành giải thưởng văn học Israel. Tác phẩm chính: Tuyển tập thơ (1973-1979), Ánh sáng ven bờ mây (1972).

Thơ Ix-ra-en đương đại/ NXB Văn học, 1994


Cuộc đi không tên

Trong nhiều tuần không ai gọi tôi
Lý do dễ hiểu
Con vẹt trong bếp
Không biết tên tôi
Mọi người trong thành phố
Không biết tên tôi
Tên tôi không có tiếng nói không có tiếng động không có âm thanh
Trong bao ngày tôi ra đi không tên
Trên những đường phố mà tên chúng, tôi đều biết rõ
Đôi khi tôi nhớ đến người
Mà tôi không biết rõ tên

Nguyễn Xuân Sanh dịch

Vương Quý Bộ (nhà thơ hiện đại Trung Quốc, chưa rõ tiểu sử)

Đi qua vườn táo

Dòng suối trong trong nước chảy hoài
Quanh co đường nhỏ thông lên núi
Đồng chí liên lạc chí nguyện quân
Một ngựa một súng đang rong ruổi
Ngựa phi vun vút như gió bay
Nương theo đường núi rẽ đi tới

Lên núi cao, đường núi khó đi
Bên đường bỗng hiện vườn táo nhỏ
Lá cây xanh biếc, quả ngọt ngào
Tiếng hát trong trẻo ngân theo gió
Chiến sĩ buộc ngựa, nhìn bốn bên
Miệng khát, muốn tìm dòng suối nhỏ

Cô gái trẻ tuổi hát bài ca
Trong vườn, chân nhón, tay với hái
Chợt nghe vó ngựa vang từ xa
Vội bỏ lẵng xuống, ngừng việc lại
Thuận tay, rẽ lá, mắt nhìn ra
Đồng chí chí nguyện lên sườn núi

Người đã mệt nhoài, ngựa cũng chồn
Chiến sĩ vung roi giục chiến mã
"Đồng chí, đồng chí, chờ tí thôi
Giải khát, hãy dừng, ăn ít quả"
Chiến sĩ vung tay khẽ mỉm cười
Miệng nói "Cám ơn! Cám ơn quá!"

Quả táo như lửa đỏ làm sao!
Tâm tình cô gái nồng như lửa!
Mắt nhìn quả táo, lòng ngọt ngào
Không uống nước mà không khát nữa
Vung roi giục ngựa lên núi cao
Chiến sĩ thẳng tới chỉ huy sở

Hoàng Trung Thông dịch

(Về Diên An/ thơ Trung Quốc, NXB Văn học - 1961)


三洲歌

陈子龙

相送巴陵口，
含泪上舟行。
不知三江水，
何事亦分流？

Bài ca Tam Châu

Cửa Ba Lăng đưa tiễn
Lệ dàn lên thuyền đi
Nào hay Tam Giang thủy
Sao cũng tách chia dòng?

hongha83 dịch

Tiểu sử:

Ludvig Holstein (1864 - 1943) nhà thơ Đan Mạch

(Văn học nước ngoài, số 2 - 2001/ Hội Nhà Văn Việt Nam)

Huệ trắng

Đến đây, các em tìm chi
Mặc áo tươi trẻ nhu mì khoan thai
Mặc áo thanh khiết thon dài
Tưởng như chạm trổ mảnh mai xà cừ
Trời hoàng hôn những chiều thu
Mầm tơ quý tộc, ấy từ dáng em

Ôi mùi hương thắm êm đềm
Hiểu lời thông điệp dịu im ngọt ngào
Của lòng vạn vật thấp cao
Một mùi hương thắm đi vào thiên thu
Mùi hương thơm tự bao giờ
Thầm nghiêng phủ khắp hồn thơ anh rồi

(Nguyễn Xuân Sanh dịch)

Tiểu sử:

Dora Gabe (Дора Габе, 1886 - 1983) là nữ thi sĩ Bungari, sinh gần Varna. Học trung học trong nước. Đã học ở Pháp và Thụy Sĩ. Bạn của Nezval (Séc) và Yavorov (Bun). Từng giữ chức Chủ tịch Hội Văn bút Bungari. Bà chủ yếu sáng tác các tác phẩm giành cho thiếu nhi. Tác phẩm thơ có Mặt trời ơi hãy đợi (1967)

(Các nhà thơ Bungari/ NXB Sviat, 1985)


Sức nặng

Cả người tôi đã hóa thành thương mến
Thành xót thương cho nỗi khổ thế gian
Thành cảm thương cho những người chết sớm
Thành vui vầy cho những trẻ sơ sinh
Niềm thương ấy nặng trĩu tôi đến nỗi
Khiến tôi như đứng lặng rụng rời
Đến nỗi làm tôi bị một vết thương
Cho đến chết
Trái tim tôi đã hóa thành tảng đá hoa cương nóng nung
Lại bị mặt trời làm cho cảm sốt
Khối nặng của tôi dùng được việc gì?
Đem chất lên vai ai cho được?
Chẳng hơn sao
Nếu đem xích tôi ngay tại chỗ
Đem ấn tôi xuống đất
Như một tảng đá
Dính chặt với đất đai?
Lúc ấy may ra tôi cảm thấy nhẹ người...

(Xuân Diệu dịch)


Giác quan

Bằng mỗi một tế bào tôi, tôi nhận thấy
Cái động rung của những vật hữu hình
Và cái xôn xao ẩn trong không khí
Đầy căng sức điện từ trường

Bằng tất cả da thịt tôi sinh sống
Tôi cảm nghe mạch đập đi trước thời gian
Của những mầm chồi sắp sửa nổ tung
Và tôi thấy một trái non sớm kết
Ở những con chim tự tình ríu rít
Khi tiếng gọi của chim sơn ca đánh thức
Những mộng mơ của tuổi thanh xuân

Bằng hàng triệu ăng-ten rất mảnh
Đôi mắt tôi tiếp đụng với cuộc đời này
Và tham lam thu hút nó mê say
Trong khi đó tư tưởng tôi đau đáu
Thấu xuyên len vào những tâm hồn người
Đem đến cho họ cái cuộc đời mới nở
Chính cuộc đời làm tất cả nảy sinh

(Xuân Diệu dịch)

Tiểu sử:

Claudine Lecoq (1956) là nữ thi sĩ Pháp. Tác phẩm: Những quyển vở xanh (1984), Phương Nam (1991)

(Tiếng nói trong khoảng cách/ NXB Hội Nhà Văn, 1994)


Khúc du ca

Lết một chân tôi chạy đến lả người
Sẽ dừng lại dưới chân lèn đá
Cái bóng xù xì đón nhận tôi và chở che tôi
Tôi đang xa những ngả suối, trái cây
Chỉ còn lại cái bánh trong túi thủng
Con mèo hoang này trong đêm liếm láp tôi

Lòng bàn tay làm bát, nơi cuộc sống tự cuốn tròn
Trên đường người ta đi chẳng còn gì khác
Hỡi tình yêu bao bọc vĩnh hằng ta
Một ngưỡng cửa, một bậc thang, một ngai báu
Ta hay đâu ngươi là khúc du ca
Ở đằng kia, dưới lều đen của người nuôi lợn

Nối lại mắt xích đời vô định
Hỡi bóng đêm, luồng sáng này ta thắp cho ngươi
Ngọn lửa hừng trên ngọn nến im hơi

(Hoàng Minh Châu dịch)


Không đề

Huyết lực tôi ngủ đầu ngón tay tôi
Nằm giữa cánh đồng này cùng những bông dã cúc
Tôi một mình, không đủ cả cho tôi
Kẻ giản dị nhất, lôi thôi nhất trong những cô bé nhất

Chân trần đi trong nội cỏ nụ vàng
Nơi chỉ có mặt trời ban trưa cho một nụ hôn
Giữa đám cỏ cao bên bờ cái chết
Tôi chính là đứa trẻ con cuộc sống đón về

Ngọn gió lùa tắt cái nồng mùa hạ
Dẫu tôi làm gì vẫn còn luôn nhịp bước
Xa những bông hoa đung đưa và làn gió
Sợ trái đất đi lên và lại bắt đầu

(Hoàng Minh Châu dịch)

Tiểu sử:

Carlos Baral (1928) là nhà thơ Tây Ban Nha, sinh ở Barcelona và sống ở đó. Làm giám đốc một nhà xuất bản văn học. Làm thơ theo phương hướng của B.Brecht gắn liền với những vấn đề xã hội và quan điểm giai cấp.

Tác phẩm:

- Những dòng nước được phục hồi
- Mười chín nhân vật trong lịch sử

(Thơ Tây Ban Nha chiến đấu/ NXB Văn học, 1973)

Người ra giữa biển

Nhân tôi biết tên các loài cá
Cả những loài rất lạ
Tên những bãi ngồi câu
Những tảng đá ngầm rất vắng rất sâu
Họ để cho tôi lục vào rổ nghề của họ
Sờ nhấc lên từng chiếc rổ
Họ kể cho tôi không giấu giếm tí nào
Những chuyện trong nghề không dễ hiểu đâu
Bởi vì tôi hiểu về buồm về lưới
Cách sử dụng cọc chèo bánh lái
Họ mang tôi đi trong những chuyến ra khơi
Tặng cho tôi phần việc một con người
Tôi cảm thấy đôi tay hồng lên kiêu hãnh
Họ nắm những dây chài
Khi một mùi cá tôm nồng mạnh
Thấm vào tôi
Tôi biết rõ về cuộc đời chài giản dị
Cảnh sống sơ khai, bất ngờ như cơm bữa
Nhưng cái biết kia chỉ là vô ích mà thôi
Họ làm sao nói hết được cho tôi
Hay tôi làm sao mà hiểu được
Cái sống cuả họ giữa những ngày cơ cực nhất
Những buổi kiên tâm cay đắng hàng tuần
Khi gió bấc trở về gặm nhấm ruột gan
Mắt lục lọi các chân trời đến mệt
Biển mờ dần đường nét
Biển như chiếc mẻ chai quá nửa cắm vào bùn
Như một điều đáng căm, như chiếc bẫy
Cho ai kia đang vừa đi vừa chạy
Mắt như mù dưới từng trận mưa tuôn

(Chế Lan Viên dịch)

Thơ Puskin



Aleksandr Sergeyevich Pushkin (tiếng Nga: Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин; 1799–1837) là đại thi hào, nhà văn, nhà viết kịch người Nga. Ông đã có những đóng góp to lớn trong việc phát triển ngôn ngữ văn học Nga hiện đại.

Ông mất khi mới 37 tuổi nhưng đã để lại nhiều kiệt tác như "Evegny Onegin", "Người con gái viên đại úy", "Con đầm bích", "Boris Godunov"... Ông được coi là biểu tượng của dòng văn học lãng mạn và tả thực nước Nga thế kỷ 19.

Bài thứ nhất nha:

江城子

十年生死兩茫茫，
不思量，
自難忘。
千里孤墳，
無處話淒涼。
縱使相逢應不識，
塵滿面、
鬢如霜。

夜來幽夢忽還鄉，
小軒窗，
正梳妝。
相顧無言，
惟有淚千行。
料得年年腸斷處，
明月夜、
短松崗。


Giang thành tử

Thập niên sinh tử lưỡng mang mang
Bất tư lượng
Tự nan vong
Thiên lý cô phần
Vô xứ thoại thê lương
Túng sử tương phùng ưng bất thức
Trần mãn diện
Mấn như sương
Dạ lai u mộng hốt hoàn hương
Tiểu hiên song
Chính sơ trang
Tương cố vô ngôn
Duy hữu lệ thiên hàng
Liệu đắc niên niên trường đoạn xứ
Mịnh nguyệt dạ
Đoản tùng cương.
(Tô Thức)

Dịch nghĩa:

Mười năm xa cách thấy vô cùng
Ta muốn nghĩ
Nhưng thực khó quên
Nấm mồ đơn côi xa ngàn dặm
Có nơi nào ta nói hết nỗi thê lương
Dù cho gặp nhau thì chắc nàng cũng không còn nhận ra ta nữa
Bụi đã đầy khuôn mặt
Tóc đã nhuốm sương

Đêm qua trong mộng ta thấy mình về quê cũ
Nàng ngồi cạnh cửa sổ bên hiên
Đang chải đầu trang điểm
Nhìn nhau không nói
Chỉ có lệ ngàn hàng
Biết rằng năm lại năm ở nơi đứt ruột ấy
Đêm nay trăng sáng
Trên ngọn đồi thông.


Dịch chơi 1:

Mười năm sinh tử quá mênh mang
Dầu không nghĩ
Nhưng chẳng quên
Ngàn dặm mồ đơn
Nơi ấy thật thê lương
Dẫu có tương phùng chẳng nhận ra
Mặt đầy bụi
Tóc như sương
Đêm qua giấc mộng về cố hương
Bên hiên nhỏ
Nàng điểm trang
Nhìn nhau không nói
Chỉ rơi lệ ngàn hàng
Sao biết tháng năm nơi trường đoạn
Đêm trăng sáng
Khắp đồi thông


Dịch chơi 2:

Mười năm cách biệt muôn trùng
Dù không cố nhớ nhưng lòng chẳng quên
Làm sao tỏ cạn nỗi niềm
Nàng nơi ngàn dặm cỏ mềm mộ xanh
Thiên thu xa cách không đành
Nàng nơi chốn ấy một mình thê lương
Thân ta đã nhuốm bụi đường
Tóc ta đã nhuộm gió sương mất rồi
Gặp nhau còn được nữa thôi
Chắc gì đã nhận ra người ngày xưa
Ta về quê cũ trong mơ
Thấy nàng ngồi đó vẫn chờ bên hiên
Điểm trang nàng vẫn cười hiền
Nhìn nhau không nói lặng yên bên giường
Nàng ơi có thấu đoạn trường
Đêm nay trăng sáng đồi sương với tùng

10 Dec 2007

...............................................

Chú:
1. Tô Thức (Tô Đông Pha) là một thi gia, từ gia, thư pháp gia nổi tiếng bên Tàu.
2. Năm 1165, vợ của Tô Thức (Tô Đông Pha) là Vương Phất từ trần mới 27 tuổi. Mười năm sau (Ất Mão 1775), Tô đang làm "Tri Châu" ở Mật Châu (Sơn Đông), xa cách quê hương (Tứ Xuyên) mấy ngàn dặm. Đêm mơ thấy người vợ đã khuất, ông làm bài từ điệu vong này. Tô là người đầu tiên làm từ điệu vong.

FRENCH[/color]
Mademoiselle ma grand-mère


Quand j’étais nés, mon grand-père était mort
Mon amour a été rendu à mon grand-mères
Mon cœur ressent du chagrin et de tristesse
Parce que, aujourd’hui, ma grand-mère est décédée était

Je ne sais pas ce que je doit faire, ne savent à pleurer
Et passer du bon temps à se rappeler les souvenirs
Vous souvenez-vous? Je suis arrivé de vous rendre visite
Vous me demandez souvent quelques questions
« Est-ce que votre tante chez soi ? »
Un jour, on m’a demandé comment j’étais vieux
J’ai répondu que j’étais quatorze
Peut être vous ne croyez pas que je dis la confiance
Vous répété avec le ton surprise
Et me regarde avec les yeux doux
Cette expression du visage je ne peux pas oublier

Le souvenir ne peut pas dire que dans tous les détails
Quand la grand-mère vivent encore pourquoi ne pas dire tout ce que
Ecrire dans le bloc-notes, il n’a pas de sens
Ne se réunira demain à partir de la grand-mère




PORTUGUESE
Miss minha avó[color="#9ACD32"]

Quando eu era nascidos, o meu avô tinha morrido
Meu amor foi entregue aos meus dois avós
Meu coração se sente triste e te penalizem
Porque hoje, a minha avó foi morreram

Não sei o que eu deveria fazer, só conheço a chorar
E hang out lembrar as memórias
Lembra-se? Cheguei a visitá-lo
Você normalmente perguntar-me algumas perguntas
« A sua tia chamada casa? »
Um dia, você me perguntou quantos anos eu era
Eu respondi que eu era catorze
Pode ser que você não acredita que eu diga a confiança
Você repetido com surpresa o tom
E olhar para mim com os olhos gentil
Esta face da expressão eu não posso esquecer

As memórias, que não pode dizer em todos os detalhes
Quando a avó ainda vivem por isso que não dizem tudo
Escreva para o notebook, não tem significado
Não vão de encontro a avó de amanhã


Tạ Minh Khôi

FRENCH[/color]
Mademoiselle ma grand-mère

Quand j’étais nés, mon grand-père était mort
Mon amour a été rendu à mon grand-mères
Mon cœur ressent du chagrin et de tristesse
Parce que, aujourd’hui, ma grand-mère est décédée était

Je ne sais pas ce que je doit faire, ne savent à pleurer
Et passer du bon temps à se rappeler les souvenirs
Vous souvenez-vous? Je suis arrivé de vous rendre visite
Vous me demandez souvent quelques questions
« Est-ce que votre tante chez soi ? »
Un jour, on m’a demandé comment j’étais vieux
J’ai répondu que j’étais quatorze
Peut être vous ne croyez pas que je dis la confiance
Vous répété avec le ton surprise
Et me regarde avec les yeux doux
Cette expression du visage je ne peux pas oublier

Le souvenir ne peut pas dire que dans tous les détails
Quand la grand-mère vivent encore pourquoi ne pas dire tout ce que
Ecrire dans le bloc-notes, il n’a pas de sens
Ne se réunira demain à partir de la grand-mère




PORTUGUESE
Miss minha avó[color="#9ACD32"]

Quando eu era nascidos, o meu avô tinha morrido
Meu amor foi entregue aos meus dois avós
Meu coração se sente triste e te penalizem
Porque hoje, a minha avó foi morreram

Não sei o que eu deveria fazer, só conheço a chorar
E hang out lembrar as memórias
Lembra-se? Cheguei a visitá-lo
Você normalmente perguntar-me algumas perguntas
« A sua tia chamada casa? »
Um dia, você me perguntou quantos anos eu era
Eu respondi que eu era catorze
Pode ser que você não acredita que eu diga a confiança
Você repetido com surpresa o tom
E olhar para mim com os olhos gentil
Esta face da expressão eu não posso esquecer

As memórias, que não pode dizer em todos os detalhes
Quando a avó ainda vivem por isso que não dizem tudo
Escreva para o notebook, não tem significado
Não vão de encontro a avó de amanhã

NÀNG TRĂNG

Này hỡi em yêu dấu của anh
Đêm nay sao đôi mắt em xanh
Có phải chăng em vì mệt mỏi ???
Bởi đường xa đến chốn yên lành...

Trên cao nhìn xuống ngắm trần gian
Cô đơn sống mãi kiếp lang thang
Giữa em khác biệt-muôn tinh tú
Nguồn gốc em xưa chốn địa đàng

Đôi mắt buồn em luôn đổi thay
Phải chăng em thấy những đắng cay
Cõi trần chẳng có gì lưu luyến
Nên em quên cả trái tim này???

Ngân Thảo dịch

I WANDER'D lonely as a cloud
That floats on high o'er vales and hills,
When all at once I saw a crowd,
A host, of golden daffodils;
Beside the lake, beneath the trees, 5
Fluttering and dancing in the breeze.

Continuous as the stars that shine
And twinkle on the Milky Way,
They stretch'd in never-ending line
Along the margin of a bay: 10
Ten thousand saw I at a glance,
Tossing their heads in sprightly dance.

The waves beside them danced; but they
Out-did the sparkling waves in glee:
A poet could not but be gay, 15
In such a jocund company:
I gazed—and gazed—but little thought
What wealth the show to me had brought:

For oft, when on my couch I lie
In vacant or in pensive mood, 20
They flash upon that inward eye
Which is the bliss of solitude;
And then my heart with pleasure fills,
And dances with the daffodils.

Drink to me only with your thine eyes
And I will pledge with mine;
Or leave a kiss but in the cup,
And I'll not look for wine.
The thirst that from the soul doth rise
Doth ask a drink divine,
But might I of Jove's nectar sup,
I would not change for thine.

I sent thee late a rosy wreath
Not so much honouring thee
As giving it a hope that there
It could not withered be,
But thou thereon didst only breath,
And sent'st it back to me;
Since when it grows, and smells, I swear,
Not of itself but thee.

Hullo,

Soi trang tui rất kết box nì. Có vị hảo hán nào đồng chí hướng vô đây chia sẻ chí lớn chí nhỏ cho xôm tụ cái coi. Hehe

Dân tình báo chí kêu ca chuyện Da Vinci Code, rùi đủ điều về mảng dịch thuật... Chậc, nghe đau lòng j` đâu... (Dù chẳng giỏi giang j` nhưng ít ra lòng còn cảm giác )

Văn đã vậy. Thơ còn khó khăn gấp mấy ấy nhỉ?!

Chà, vậy mới cần bàn bạc. Nên bà con nào có cao kiến j`, nhanh tay post vào đây cho tại hạ học hỏi với.

Đa tạ. Đa tạ.

VÂNG Ạ!

Cho H.

Tôi thừa nhận những điều em nói đúng
Kiếp thi nhân là những kẻ ngu đần
Nhưng chính em - có thể em nhận rõ
Kẻ ngu đần đâu phải giống thi nhân.

(Phỏng theo Epigram của Samuel Taylor Coleridge)

EPIGRAM

Sir I admit your general rule
That every poet is a fool
But you yourself may serve to show it
That every fool is not a poet...
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

thơ puskin
tôi rất thích thơ puskin xin các bạn giúp mình với nhé

Nhân dịp trang chính đăng lại bài về Emily Dickinson từ E-văn, soi trang nghĩ chúng ta cũng nên cùng nhau tìm hiểu kĩ thêm về nữ thi sĩ người Mỹ này, kẻo không có dịp quay lại. Nên không ạ?!

Nào! Mời các bạn cùng nhau chia sẻ thông tin cụ thể hơn về cuộc đời Dickinson (nên sắp theo mốc thời gian để dễ nhớ) và các bài thơ gốc bên cạnh các bản chuyển ngữ của dịch giả Nhật Chiêu để cùng nhau phân tích và học hỏi nhé!